حقوق بشردوستانه در اسلام

نویسنده: عبدالحکیم سلیمی

ایده بشردوستانه و لزوم رعایت اصول اخلاقی در نبرد مسلحانه با پیدایش جنگ هم زمان است. بر اساس شواهد، حقوق بشردوستانه متأثر از ادیان ابراهیمی، به ویژه اسلام است. اسلام در تشریع و اجرای حقوق بشردوستانه پیشگام بوده است.

مبانی الهی، منابع غنی، جامعیت و هدفمندی، از امتیازات حقوق بشردوستانه در اسلام است. ابداع واژه جهاد و مقید ساختن آن به "فی سبیل الله" از ویژگی های جنگ در اسلام است که آن را از جنگ های متداول در جهان متمایز می سازد.

انتقام جویی، جاه طلبی، کشورگشایی و به دست آوردن غنایم که علت وقوع جنگ های بشری است، در رویکرد توحیدی اسلام، مشروعیت ندارد؛ چراکه جهاد در راه خدا فقط برای گسترش توحید و دفاع از حقوق انسان ها تشریع شده است.

البته، تبیین امتیازات حقوق بشردوستانه در اسلام، هرگز به معنای نادیده گرفتن اقدامات بین المللی در این زمینه است.