کرسی ترویجی «معیارها و شاخص های تأمین و تخصیص بودجه دولت اسلامی» برگزار شد

به همت گروه اقتصاد مؤسسه امام خمینی(ره) و همکاری دبیرخانه کرسی ها، کرسی ترویجی «معیارها و شاخص های تأمین و تخصیص بودجه دولت اسلامی» برگزار شد.

به گزارش روابط عمومی مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره) این کرسی ترویجی با سخنرانی حجت الالسلام و المسلمین دکتر محمدجمال خلیلیان و نقد و بررسی حجت الاسلام و المسلمین دکتر سید محمدکاظم رجایی و آقای دکتر محمدجواد توکلی با حضور جمعی از اساتید، محققان و دانش پژوهان، روز دوشنبه 4/10/1396 از ساعت 15 در سالن اندیشه مؤسسه امام خمینی(ره) برگزار شد.

چکیده مطالب ارائه شده در این نشست به شرح زیر می باشد:

ارزیابی بودجه دولت اسلامي نیاز به معیارهای کلی و شاخص‌هایی کمّی دارد تا به وسیله آنها بتوان برنامه تدوینی را نسبت به برآورد اهداف نظام اسلامي و رفع موانع توسعه و پيشرفت مورد ارزیابی قرار داد و یا در صورت نیاز اصلاح کرد. تحقیق حاضر در مقام پاسخ به این پرسش است که معیارها و شاخص‌های تدوين و ارزيابي بودجه دولت اسلامي چيست؟

بر اساس يافته‌هاي  تحقیق، معيارهاي بودجه مطلوب دولت اسلامي در تأمین منابع عبارت است از: بهینگی استفاده از منابع طییعی، عدالت در تأمین منابع از طریق مالیات، کارایی نظام مالیاتی، ثبات و پایداری منابع درآمدی، شفاف بودن منابع درآمدی و تطابق با شرع. معيارهاي بودجه مطلوب دولت اسلامي در بخش تخصيص عبارت است از: رعایت مصالح عمومی، کارایی و بهره‌وری، عدالت در توزیع منابع، نظارت و تطابق با شرع. براي ارزيابي هريک از اين معيارها، شاخص‌هايي مطرح شده است.

از طرف دیگر بررسی کلان منابع درآمدی منصوص در کتب فقهی و مصارف آنها نشان می‌دهد که شارع مقدس ساختاری کلی را دنبال کرده است. توجه به این ساختار بحث از مسائلی همچون امکان «گسترش قلمرو منابع درآمدی شرعی» و «تعریف منابع درآمدی جدید» و همچنین امکان تدوین بودجه مطابق با اهداف عالی نظام اسلامی را فراهم می‌کند.

عمده اتکای درآمدی بودجه دولت اسلامی بر ردیف‌های خمس، زکات، خراج و انفال بوده که ترکیبی از مالیات و واگذاری است. محوریت هزینه‌کرد نیز بر رفع تبعیض و فاصله طبقاتی، ایجاد فرصت‌های شغلی و امنیت جامعه می‌باشد.

اکنون سؤال این است که با توجه به منابع درآمدی و مصارف تعیینی در شریعت ‌آیا می‌توان الگویی برای نظام مالی جامعه اسلامی ‌ارائه داد؟ آیا به مقتضای تغییر و تحوّل در تشکیلات حکومت و افزایش هزینه‌های آن، حاکم اسلامی می‌تواند موارد مذکور را توسعه دهد؟

در این تحقیق با رویکردی استنباطی به ارائه طرح تدوین بودجه دولت اسلامی نیز پرداخته است.