شما اینجا هستید

شرط خدمت به مردم آگاهی‌بخشی و ارائه الگو به آنان است

    به گزارش روابط عمومی مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره) و به نقل از پايگاه اطلاع رساني آثار حضرت آيت الله مصباح يزدي، رئيس مؤسسه آموزشي و پژوهشي امام خميني (ره) در ديدار با جمعي از جوانان و فعالان فرهنگي اظهار داشت: در زندگي انسانی مسائل مختلفي وجود دارد که نمی‌توان به سادگی و با توجه به یک بعد، همه انسان‌ها را در یک خط مستقیم به پیش برد؛ چرا که هم انسان‌ها دارای گروه ها، صنف ها، علایق و سلیقه‌ها و روحیات مختلف هستند، و هم شرایط و اوضاع زمانی و مکانی متفاوت است.

    علامه محمد تقي مصباح يزدي ادامه داد: لذا نمي توان انتظار داشت با يك حركت، مسیر صحیح به همه نشان داده شود و همه هم در همان مسير، هدايت شوند. حتي از ابتدای خلقت علیرغم وجود شرایط مشابه و زندگی ساده، یکی از پسران حضرت آدم(ع)، برادرش را به قتل می‌رساند! در دوره هیچ یک از پیامبران نیز چنین نبوده که همه مردم، یک نظر و یک فهم و درک داشته باشند.

    وی به عقد اخوت سلمان و ابوذر به فرمان پیامبر (ص) اشاره و خاطر نشان کرد: عقد اخوت نشان می‌دهد که از نظر ایمانی، این دو به هم نزدیک‌تر از سایرین بودند؛ در عین حال طبق روایت، اگر ابوذر به آنچه در قلب سلمان بود علم داشت، او را کافر می‌دانست و می‌کشت! یعنی تا این اندازه درک افراد با یکدیگر متفاوت است.

    علامه مصباح یزدی با بیان این که نه تنها نمي توان توقع داشت كه همه افراد جامعه، بلكه نمي توان توقع داشت افراد يك گروه حزب اللهي كوچك، مثل هم بينديشند، ادامه داد: وحدت به اين معنا نيست كه همه يك نحوه فكر كنند، بلكه وحدت در خطوط كلي است كه افراد بايد سعي كنند حول محور حق جمع شوند؛ اما عمل به حق ممكن است در اشكال مختلفي باشد.

    استاد اخلاق حوزه علمیه با اشاره به این که از نظر روانی، انسان هر کاری را انجام می‌دهد، مصلحت و سعادت خودش را در نظر می‌گیرد، ادامه داد: حتی آن کسی که به دیگران خدمت می‌کند یا برای آرامش وجدان خود است یا برای کسب ثواب الهی برای خود و یا قرب خودش به خدای متعال و کمال خودش؛ البته تفاوت در این است که عده‌ای مستقیما به دنبال لذت خود هستند، اما عده دیگر لذت و کمال خود را در گرو سعادت جامعه و خدمت به جامعه می‌دانند.

    وی افزود: می‌توان چنین تشبیه کرد که انسان وقتی می‌خواهد برای دیگران هم کار کند، مانند این است که وجود خود را بزرگ‌تر فرض کرده و جامعه را نیز جزئی از خود می‌داند که سعادت جامعه، در واقع سعادت خود اوست.

    وی با اشاره به تأکید اسلام بر خدمت به دیگران، افزود: طبق روایات، کسی که اهتمامی به امور مسلمین نداشته باشد، اصلا مسلمان نیست! لذا برای خدمت به دیگران ابتدا باید خدمت را شناخت. آیا - همان گونه که بسیاری از مردم دنیا معتقدند- خدمت فقط در سیر کردن و پوشانیدن و رفع نیازهای مادی دیگر انسان‌هاست؟ از نظر اسلام، چنین بینشی بسیار محدود است و انسان را در حد یک چهارپا تنزل می‌دهد که تنها باید غذایش تأمین شود.

    علامه مصباح با بیان این که از نظر اسلام، رشد واقعی انسان در گرو کمال روحی و قرب به خداوند متعال است، افزود: این نگاه اصلا قابل مقایسه با محدود کردن انسان به امور مادی نیست؛ لذا مهم‌ترین خدمت برای انسان ها، نه خدمت برای بعد حیوانی، بلکه خدمت به انسانیت انسان است.

    وی با اشاره به این که خدمت به انسان‌های دیگر دارای شاخه‌های بسیار زیادی است، اظهار داشت: ما توان شمارش این خدمت‌ها را نداریم؛ به قدری ابعاد زندگی انسان زیاد است و شرایط زمانی و مکانی تفاوت می‌کند که نمی‌توان همه این خدمات را احصاء کرد.

    آیت الله مصباح افزود: كسي كه مي خواهد به جامعه خدمت كند، اول بايد انواع خدمت را بشناسد، خدماتي كه اولويت دارد را مشخص كند، و ببيند خودش توانایی انجام كدام خدمات را دارد. چنين نيست كه اگر كسي در رأس جامعه طوري رفتار كرد، همه هم تکلیفی شبیه او داشته باشند؛ بلكه هر كس وظيفه اي دارد.

    وی افزود: به عنوان نمونه خدمت براي بهداشت مردم، در شاخه هاي گوناگوني متصور است، از دندانپزشكي گرفته تا چشم پزشکی و هر کدام از آنها نیز دارای شاخه‌های متعدد هستند؛ لذا بايد شخص اولويت‌ها را در نظر گرفته و ببيند كدام خدمت برای مردم مهم‌تر است، و البته این فرد در کدام زمينه مي تواند بهتر خدمت كند.

    آیت الله مصباح با تأکید بر ضرورت شناخت نیازهای جامعه و دسته بندی آن‌ها و تعیین اولویت‌ها اظهار داشت: البته همین شناخت نیازها و تعیین اولویت‌ها بسیار دشوار است؛ به گونه‌ای که جا دارد افرادی سعی کنند اولویت‌ها را تشخیص دهند تا دیگران را راهنمایی کنند که در کدام زمینه خدمت کنند؛ اما طبیعتا کسانی که بتوانند اولویت‌ها را تشخیص دهند، بسیار اندک هستند.

    وي با اشاره به انتخابات و تحليل افراد نسبت به نتيجه انتخابات اظهار داشت: هر كسي با نگاه و تحليل خود، نقاط نقص يا قوتي را در انتخابات تشخيص مي دهد و اولويتي براي برنامه آينده در نظر مي گيرد؛ اما اگر کسی بگوید بزرگترین کمبودها در همه جوامع این است که هدف اصلی از زندگی اجتماعی خود را نمی‌دانند، سخنی به گزاف نگفته است؛ لذا ابتدا باید اهداف جامعه را شناخت.

    آیت الله مصباح افزود: یکی از مهم‌ترین خدمت‌ها به جوامع این است که مردم به خودشان شناسانده شوند؛ یعنی مردم بدانند چه هستند و به کجا می‌توانند برسند؛ لذا شرط اول خدمت به مردم آگاهی‌بخشی است؛ همان گونه که اولین کار پیامبران نیز هشدار دادن و آگاهی دادن بود؛ بر همین اساس اگر کسی نداند چرا مردم انقلاب کرده اند، نمی‌تواند نیازها و اولویت‌های جامعه ما را بشناسد و در نتیجه نمی‌تواند خدمتی درخور و شایسته به مردم داشته باشد.

     علامه مصباح دو عامل شناخت و وجود الگو را برای آگاهی دادن و هدایت مردم ضروری شمرد و افزود: خداوند متعال، هم راه رسیدن به سعادت یعنی اسلام را به ما معرفی کرده است، و هم الگوهایی برای ما قرار داده است؛ که اگر نبودند این الگوها، تطبیق مسائل کلی بر مصادیق بسیار دشوار می‌شد.

    آیت الله مصباح با اشاره به ویژگی‌های رهبری، اظهار داشت: خداوند متعال به ما ایرانی‌ها نعمتی داده است که سایر جوامع از آن محرومند؛ اما متأسفانه گاهی ناسپاسی می‌کنیم و می‌گوئیم ایدئولوژی اسلام کاربردی ندارد، و باید ببینیم حقوق بشر چه می‌گوید و سخن لیبرالیسم چیست تا به سعادت برسیم!

    وی ادامه داد: علاوه بر نعمت اسلام، خداوند الگویی برای ما قرار داده است که دشمنان به عظمت و بزرگی وی اعتراف می‌کنند؛ لذا نباید احساس کمبود داشته باشیم، اما متأسفانه عواملی مانند تبلیغات سوء سبب شده تا نتوانیم از این نعمت‌ها به خوبی استفاده کنیم.

    علامه مصباح خطاب به فعالان فرهنگی اظهار داشت: فرض بر این است که جمعی که نظراتشان به هم نزدیک است، دور هم جمع شده اند تا در محدوده فعالیت‌های خود، به جامعه خدمت کنند؛ و در این جا دو آسیب مهم و متضاد وجود دارد؛ یکی افزاط در تخصص گرایی و برکنار دانستن خود از دیگر مسائل، و دیگری تفریط در تخصص و ورود همه در همه زمینه‌ها. افراط در تخصص یعنی این که انسان بگوید تخصص بنده فقط در یک زمینه است و در هیچ زمینه دیگری فعالیت نخواهم داشت؛ طبیعتا این آسیب است، چرا که هیچ انسانی نمی‌تواند خود را در یک بعد منحصر کند؛ از سوی دیگر نمی‌توان تخصص را نادیده گرفت و در همه زمینه‌ها و ابعاد به شکل جدی ورود پیدا کرد؛ چرا که نه وقت انسان و نه معلومات انسان، این اجازه را نمی‌دهد.

    آیت الله مصباح با تأکید بر لزوم توجه به اولویت‌ها، افزود: از آنجا که انسان داراي ابعاد مختلف است، بايد به همه ابعاد توجه داشته باشد؛ به این صورت که آن چه در تخصص اوست را به عنوان شغل خودش قرار داده، روزانه 6 تا 8 ساعت را به آن اختصاص می‌دهد؛ در عین حال در ابعاد دیگر نیز فعالیت می‌کند و مثلا آگاهی دینی وسیاسی خود را افزایش می‌دهد.

    وی با اشاره به جمع فعالان فرهنگی اظهار داشت: يافتن يك دوست بسيار نعمت بزرگي است؛ چه رسد به اين كه جمعي حاصل شود؛ لذا شما بايد قدر این گروه تان را بدانید و وقتتان را صرف كارهايي كنيد كه اولويت جامعه است و البته کاری باشد که شما در آن تخصص داشته و قادر به انجام آن هستید، و از ورود به كارهاي ديگري که مانع اين كار اولويت دار می‌شود بپرهیزید.

    عضو جامعه مدرسین حوزه علمیه قم با اشاره به ضرورت اولویت‌بندی کارها و مسائل، اظهار داشت: این که مقام معظم رهبری بر اصلی و فرعی کردن مسائل و در نظر گرفتن مسائل اصلی تأکید می‌کنند، یک مسأله کاملا عقلائی است و برای این است که کارها، علمی و بر اساس اولویت و نیاز جامعه، انجام بگیرد.

    آیت الله مصباح در بخش دیگری از سخنانش در پاسخ به درخواست برخی از حاضرین اظهار داشت: باید توجه داشت که نمی‌توان با توده مردم با زبان فلسفی سخن گفت؛ یکی از عوامل جذابیت و تأثیر سخن امام (ره) هم این بود که با زبان مردم و بسیار ساده سخن می‌گفت؛ به همین دلیل است که قرآن نیز گاهی با زبان جدل – و نه استدلال – با مردم سخن گفته است؛ چرا که مهم این است که مخاطب آن را درک کند و متوجه شود. از همین رو باید از ابزار مناسب برای هر مخاطب استفاده کرد.

    علامه مصباح یزدی افزود: بنده در طول تاریخ – بعد از معصومین (ع) – رهبری به جامعیت حضرت امام (ره) و مقام معظم رهبری سراغ ندارم؛ شاید افرادی در یک جهتی از آن‌ها بالاتر باشند، اما با این جامعیت وجود ندارد؛ این جمله را هم نه از روی مبالغه و تعارف بلکه از سر صداقت عرض کردم، و لذا باید قدردان این نعمت عظیمی که خداوند به ما عطا کرده است، باشیم.

    آیت الله مصباح افزود: ما نمي گوييم رهبري معصوم است، ولی نه تنها از نظر شرع، بلکه از نظر عقلی هم تبعیت از رهبری امری لازم است؛ حتی در زماني كه فرد گمان كند كه رهبري اشتباه مي كند، مصلحت جامعه اين است كه مطيع رهبري باشد؛ همان طوري كه اگر فرمانده مسيري را مشخص كرد و فردي مي داند اين تصميم اشتباه است، صلاح در تبعيت است، وگرنه اگر هر كسي بر اساس فهم خود عمل كند دیگر لشگری بر جای نمي ماند!

    وی در پایان در جمع بندی سخنان خود افزود: باید اهداف جامعه – اعم از مادی و معنوی - را در چارچوب اهداف دین در نظر بگيريم، و در هر زمان ببينيم كدام اهميت بيشتري دارد و اولويت‌ها كدام است، و ما نیز قادر به انجام کدام یک از این اولویت‌ها هستیم؛ سپس با آگاهی دادن به مردم به شیوه قابل درک برای آنها، در این مسیر گام برداریم.

    گفتنی است دیدار علامه مصباح یزدی با جمعی از فعالان فرهنگی، 15 تیرماه سال جاری در مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی (ره) برگزار شد.

    موسسه امام خمینی

    «این مؤسسه‏ ی خوب، جامع و کامل می‏تواند از لحاظ تلاش پیگیر، خستگی‏ ناپذیر، خالصانه و عالمانه الگویی برای حوزه باشد.» مقام معظم رهبری در دیدار رئیس و اعضای هیئت علمی مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره)   مؤسسه... ادامه

    سند چشم انداز

    چشم‌انداز مؤسسه آموزشي و پژوهشي امام خميني(ره) در افق 1397 با اميد به فضل الهي و عنايات ويژه حضرت ولي عصر(عج) و در پرتو کوشش عالمانه و تلاش متعهدانه همه ارکان و اعضا و پارسايي و پاکي مديران، استادان، محققان،... ادامه